Tình trạng khan hiếm chip nhớ đang làm dấy lên lo ngại rằng giá cả thiết bị điện tử, từ điện thoại thông minh đến laptop, sẽ tăng cao trong ít nhất hai năm tới. Các chuyên gia dự đoán rằng nhu cầu đối với bộ nhớ RAM sẽ leo thang trong năm 2025, kéo theo sự gia tăng giá bán sản phẩm.
Nguyên Nhân Gây Khan Hiếm Chip Nhớ
Theo thông tin từ hệ thống Memory Price Tracker của Counterpoint, giá bộ nhớ DRAM và NAND đã tăng 600% trong lĩnh vực tiêu dùng tính đến tháng 2 vừa qua. Nguyên nhân chính cho tình trạng này là do nhu cầu sử dụng bộ nhớ RAM trong công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tăng mạnh, trong khi nguồn cung bị cắt giảm. Các hãng sản xuất đang ưu tiên cho các mẫu sản phẩm mang lại lợi nhuận cao, dẫn tới tình trạng “mùa đông bộ nhớ” cho thiết bị tiêu dùng.
Trong khi đó, các công ty nghiên cứu như IDC, Omdia và Counterpoint đều đồng tình rằng năm 2025 sẽ chứng kiến doanh số bán smartphone cao nhất từ trước đến nay, với mức tăng 2% và khoảng 1,25 tỷ chiếc được bán ra. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng mùa đông bộ nhớ sẽ ảnh hưởng xấu tới tăng trưởng này, khiến giá cả tăng cao và số lượng sản phẩm có sẵn giảm đi.
Tác động Đến Thị Trường Smartphone
Le Xuan Chiew, Giám đốc nghiên cứu của Omdia, chỉ ra rằng “các nhà sản xuất sẽ chú trọng vào lợi nhuận hơn là bán số lượng.” Chuyên gia từ Qualcomm cũng cảnh báo rằng việc xuất xưởng smartphone sẽ giảm và những sản phẩm có mặt trên thị trường sẽ có giá đắt hơn. Giám đốc điều hành Cristiano Amon khẳng định “chắc chắn 100%” về khả năng doanh số smartphone bị giảm sút do thiếu chip nhớ.
Theo IDC, bộ nhớ chiếm từ 15-20% chi phí vật tư của điện thoại tầm trung và khoảng 10-15% với mẫu cao cấp. Dự đoán, giá trung bình của smartphone sẽ tăng khoảng 8%, trong đó những chiếc điện thoại giá rẻ sẽ có mức tăng mạnh hơn, khiến một chiếc smartphone 500 USD có thể lên tới 600 USD hoặc hơn. Hãng cũng dự đoán, những dòng điện thoại cao cấp vào năm 2026 sẽ không có nâng cấp RAM và giữ nguyên dung lượng 12 GB.
Ví dụ, Google thông báo sẽ ra mắt dòng Pixel 10A với dung lượng RAM 8 GB mà không có chip xử lý mới.
Khó Khăn với Các Hãng Thế Giới
Theo thông tin từ Wall Street Journal, Apple, một hãng công nghệ lớn, cũng đang chịu áp lực lớn từ tình trạng khan hiếm chip nhớ. Hãng này có thể sẽ phải tăng giá bán iPhone để đảm bảo lợi nhuận. CEO Tim Cook cho biết sẽ “nghiên cứu nhiều lựa chọn” để xử lý vấn đề này.
Nguồn tin từ ngành công nghiệp bán dẫn cho biết Apple có thể phải trả thêm 80-100% chi phí cho chip nhớ trong quý này, và mức giá có thể còn tiếp tục tăng trong nửa sau năm 2026.
Tác Động Đến Thị Trường Máy Chơi Game
Trong lĩnh vực máy chơi game, tình trạng khan hiếm chip cũng đang đe doạ tới giá cả. Giai đoạn trợ giá cho máy console đã kết thúc từ trước khi mùa đông chip nhớ diễn ra. Các chuyên gia cho rằng mẫu Xbox tiếp theo sẽ biến thành “chiếc PC giá 1.000 USD” thay vì máy console truyền thống, cùng với đó, giá của Nintendo Switch 2 cũng phụ thuộc vào tình trạng nguồn cung chip nhớ.
Mặc dù Valve trước đây đã cung cấp máy Steam Deck với mức giá thấp, nhưng hãng vừa tăng giá khởi điểm của máy lên 549 USD và thông báo lùi ngày ra mắt một số sản phẩm do tình trạng thiếu RAM.
Laptop cũng Bị Ảnh Hưởng Nặng Nề
Máy tính cá nhân (PC) và laptop cần nhiều RAM hơn so với smartphone và máy chơi game, và do đó, chúng cũng dễ bị ảnh hưởng bởi sự biến động giá. Hầu hết các nhà sản xuất laptop lớn như Lenovo, Dell, HP, Asus và Acer đang dự kiến tăng giá từ 10-30% để bù đắp cho sự gia tăng chi phí bộ nhớ.
Theo IDC, thị trường PC có thể suy giảm từ 4,9-8,9% trong năm 2026, và thị trường laptop cũng không khả quan hơn khi dự báo giảm 2,4% so với những ước tính tăng trưởng trước đó. Hãng Dell thông báo sẽ nâng giá laptop từ 55-765 USD tùy theo cấu hình, trong khi Lenovo đã tích trữ RAM nhưng vẫn phải đối mặt với chi phí tang cao cho nguồn cung.
Trong khi Apple chưa công bố kế hoạch điều chỉnh giá MacBook, giới chuyên gia không loại trừ khả năng hãng sẽ thông báo quyết định này tại sự kiện ra mắt sắp tới vào ngày 4/3.
Dự Báo Tình Hình Khan Hiếm Chip Nhớ
CEO của Intel, Lip-Bu Tan, cho biết rằng tình trạng khan hiếm chip nhớ sẽ không kết thúc trước năm 2028. Micron cũng thông báo nhà máy tại Idaho sẽ không được mở cửa cho đến mùa hè 2027, và chỉ có thể sản xuất đủ số lượng lớn vào năm 2028. SK Hynix cũng dự đoán rằng tình hình này sẽ kéo dài đến cuối năm 2027.
Ba nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới, Micron, SK Hynix và Samsung, kiểm soát tới 95% nguồn cung DRAM toàn cầu. Mặc dù họ có khả năng tăng sản lượng, nhưng cần thời gian để triển khai thêm nhà máy.
Sen Hollister, một cây bút của The Verge, nhấn mạnh rằng “tình trạng khan hiếm RAM sẽ ngày càng tồi tệ” và hiện tại gần như tất cả thiết bị hiện đại đều phụ thuộc vào nguồn cung này.
Tóm lại
Tình trạng khan hiếm chip nhớ đang tạo ra nhiều thách thức cho thị trường điện tử, ảnh hưởng đến giá bán của các sản phẩm như smartphone, laptop cũng như máy chơi game. Chi phí lên cao và nguồn cung bị hạn chế hứa hẹn sẽ làm biến động thị trường trong thời gian tới, với nhiều khả năng giá sản phẩm sẽ tiếp tục tăng cao trong những năm tới.